Sự việc ở Bandung không phải hiện tượng đơn lẻ. Nó phản ánh một vấn đề đã tồn tại lâu dài trong bóng đá Indonesia — nơi ranh giới giữa đam mê và bạo lực nhiều khi bị xóa nhòa. Các báo cáo cho thấy riêng mùa 2024/2025, Persib Bandung đã phải nộp gần 1 tỷ rupiah tiền phạt vì hành vi quá khích của người hâm mộ, từ đốt pháo sáng, ném vật thể lạ đến xâm nhập sân. Điều này cho thấy các biện pháp xử phạt tài chính dường như chưa đủ sức răn đe.
Từ góc nhìn học thuật, nhiều chuyên gia cho rằng văn hóa cổ động tại Indonesia chịu ảnh hưởng mạnh của tâm lý “nam tính cực đoan”, nơi sức mạnh và sự hiếu chiến được đề cao. Việc gia nhập các hội cổ động viên nổi tiếng đôi khi đi kèm với áp lực phải thể hiện lòng trung thành một cách quyết liệt, thậm chí bằng bạo lực.
Hệ quả là những bi kịch đã nhiều lần xảy ra. Trong gần ba thập kỷ qua, các vụ bạo lực liên quan đến bóng đá tại Indonesia đã khiến khoảng 70–78 người thiệt mạng. Đỉnh điểm là thảm kịch sân Kanjuruhan năm 2022, nơi 125 người chết do chen lấn và ngạt thở sau khi cảnh sát sử dụng hơi cay để giải tán đám đông, một trong những thảm họa sân cỏ nghiêm trọng nhất thế giới.
Đáng lo ngại hơn, xung đột không chỉ dừng lại trong sân vận động. Hiện tượng quét sạch, khi các nhóm cổ động viên chặn xe để truy tìm và hành hung fan đội đối phương — cho thấy vòng xoáy thù địch đã lan ra ngoài khuôn khổ thể thao.
Tuy vậy, người hâm mộ Indonesia cũng là “con dao hai lưỡi” của bóng đá nước này. Họ mang đến bầu không khí cuồng nhiệt bậc nhất châu Á, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc gây quỹ, bán vé và thậm chí hỗ trợ an ninh ở những khu vực mà nguồn lực nhà nước còn hạn chế. Nhưng chính mối quan hệ quá mật thiết giữa CLB và các nhóm CĐV lại khiến công tác kiểm soát trở nên khó khăn.
Vì thế, lời giải không thể chỉ là đóng cửa sân hay tăng tiền phạt. Vấn đề cốt lõi nằm ở cải tổ toàn diện hệ sinh thái bóng đá, từ nâng cấp cơ sở hạ tầng, siết chặt quản lý đám đông đến thay đổi nhận thức của người hâm mộ.
